Verleg je wandelgrenzen
gr5

GR5 per routeboekje

Hoek van Holland - Bergen op Zoom

Boekje Nederlands Kustpad deel 1
afstand: 170 km (alleen het GR5-gedeelte)

Hoek van Holland is de startplaats van het Nederlandse deel van de GR5. In Maassluis wordt de Nieuwe Waterweg per veerboot overgestoken,waarna je per brug over het Calandkanaal, het Hartelkanaal en het Brielse Meer loopt. Het vestingstadje Brielle en de Oostvoornse duinen geven een mooi beeld van het voormalige eiland Voorne. Dankzij de Deltawerken kan er nu – ook te voet – gemakkelijk over de Zuid-Hollandse en Zeeuwse eilanden worden gereisd. Via de Haringvlietdam gaat het naar Goedereede en de Slikken van Flakkee. Meer dammen, dijken, bruggen en sluizen volgen tot je vlak bij Noord-Brabant op het “hoge land” terecht komt. De middeleeuwse vestingstad Bergen op Zoom is dan niet ver meer.


De Nieuwe Waterweg bij Maassluis en zicht op de toren van Briel

Bergen op Zoom – Kanne / Eben-Emael

Boekje: GR5 Noordzee – Middellandse Zee – deel Vlaanderen
afstand: 247 km (uitgave: februari 2017)

Dit traject brengt je eerst in een bosrijk gebied ten zuiden en oosten van Bergen op Zoom. Aansluitend loop je door het prachtige natuurgebied Kalmthoutse Heide. Daarna ontkom je niet aan een agrarisch landschap, dat onderbroken wordt door stukken bos, heide en kanalen. Ook passeer je drie abdijen: Westmalle, Tongerlo en Averbode. Het zijn niet alleen bakens in het landschap, maar ook prachtige gebouwen-complexen. De paters brouwen er heerlijke bieren die je beslist moet proeven.
Na Averbode kom je in het land van Ernest Claes. De schrijver van de Witte van Zichem. En het landschap verandert. Via natuurreservaat Demerbroeken kom je in geacciden­teerd terrein. Het gaat bergop naar de bedevaartplaats Scherpenheuvel.
Na de kloosterberg loop je het vestingstadje Diest in met zijn prachtige begijnhof. Tussen Diest en Hasselt kom je in Belgisch-Limburg. Bos- en heidelandschap worden hier afgewisseld met uitgestrekte waterpartijen. In Lanaken steek je de Zuid-Willemsvaart over en kom je in Maastricht.  Na de passage van de vestingwerken en het Jekerdal kom je op de Sint-Pietersberg bij het eindpunt van het Pieterpad. Het is dan nog een uurtje lopen voor je aankomt in het eerste Waalse plaatsje Eben-Emael, aan de voet van de Ardennen.


De Kaltmthoutse Heide en de Abdij van Averbode

Kanne (bij Maastricht) - Rumelange (Luxemburg)

Boekje: GR5 Wallonie et grand-duché de Luxembourg 
taal: Frans

afstand: 351 km vanaf Kanne, 356 km vanaf eindpunt Pieterpad

Voor de routebeschrijving van het eindpunt van het Pieterpad in Maastricht naar Kanne: klik hier

Rechtsaf (als je niet eerst naar Maastricht wilt) volg je het pad over de Sint-Pietersberg en kom je in de Belgische plaats Kanne, nog behorend tot Belgisch Limburg. Zo gauw je hier het Albertkanaal oversteekt kom je terecht in de provincie Luik en daarmee in Franstalig gebied. Door de Maasvallei is Visé vlug bereikt. Door het Land van Herve, met zijn uitgestrekte weilanden gaat het omhoog, maar ook omlaag. Via de bedevaartplaats Banneux kom je in de echte wouden rondom Spa. Eenmaal de stad met de bronnen achter de rug, klimt het tracé gestaag om uiteindelijk het karakter aan te nemen van een hoogveengebied. Bij gunstig weer openen zich hier voor de wandelaar mooie vergezichten. De "Fagne de Malchamps" ligt op het hoogste punt in het Ardennentraject (573 m). In het schilderachtige Ruy kruis je het dal van de Roannay. En na de volgende berg bereik je in Stavelot het dal van de Amblève.

Tot Vielsalm loopt de GR5 door een gebied met dichte bossen. We belanden op Duitstalig grondgebied. De plaatsnamen en de nette dorpen met hun bolvormige torens bevestigen de overgang naar en andere cultuur. Na Ouren kom je bij het drielandenpunt België/Duitsland/Luxemburg en volg je het dal van de Our. Soms gaat het pad door dichte bossen onder langs het water. Maar geregeld gaat het pad omhoog om het dal van bovenaf te laten zien. Bij Vianden passeert de GR5 de ingang van de hoog boven het stadje gelegen burcht, ooit in het bezit van het huis van Oranje-Nassau. Als we het Ourdal verlaten hebben en de Sûre (dicht bij Diekirch) zijn overgestoken liggen de Ardennen achter ons.

We komen in het “Klein Zwitserland,”een gebied vol met rotsformaties. Na Echternach wordt weer het dal van de Sûre gevolgd, eerst in oostelijke, later in zuidelijke richting. Vóór Wasserbillig gaan we de Moezel volgen en bereiken we de eerste wijngaarden. Hoogteverschillen worden overbrugd met trappen, waarvan sommige met meer dan 500 treden! Als we de laatste wijngaarden verlaten zitten we in de zuid-oostpunt van Luxemburg (vlakbij Schengen) en lopen we westwaarts over een glooiend plateau met afwisselend bossen, weilanden en akkers naar het grensplaatsje Rumelange.


Op weg naar Visé en Fagne-de-Malchamp

Rumelange (Luxemburg) – Col du Donon (Vogezen)

boekje: les GR de Lorraine (Réf.514) waarin opgenomen de GR5 
taal: Frans

afstand: 294 km (alleen het GR5 gedeelte)

Je kunt hiervoor ook de Nederlandstalige gidsjes van Mathie Hoenjet gebruiken. Het zijn de gidsen Dudelange - Salonnes en Salonnes - Ribeauvillé. Inclusief Google-map-kaartjes, GPS-coördinaten en hoogtegrafieken. Je kunt ze bestellen bij www.piedaterre.nl of www.dezwerver.nl.

In Rumelange wordt de grens met Frankrijk definitief overgestoken. We zijn dan in het land van de rode aarde. De ijzerhoudende ondergrond heeft hier gezorgd voor ijzer- en staalindustrie, maar op ons bosrijke pad blijft dit grotendeels verborgen en de enkele aanblik op het industriële verleden is ook nog indrukwekkend. 
Ten zuiden van Metz ligt Ars-sur-Moselle met een aquaduct uit de eerste eeuw, als een soort toegangspoort voor het wandelpad naar het regionaal natuurpark van Lotharingen. De GR5 doorloopt geen toeristisch gebied en dat geeft een prettig gevoel. Je maakt kennis met het gewone Frankrijk en dat is weer bijzonder. Middeleeuwse kerkjes, boerenhoeven en ingeslapen dorpjes. Deze rust is in de eerste wereldoorlog in ieder geval tijdelijk onderbroken geweest, getuige de resten van loopgraven, prikkeldraad, gedenkplaatsen en militaire kerkhoven.

In Liverdun loop je door een oud vestingstadje en als in Custines de Moezel wordt overgestoken gaat de weg weer omhoog. Na de overblijfselen van de uit de Romeinse tijd stammende zoutwinning kom je in een vlak gebied met uitgestrekte meren te midden van weiden en dichte bossen, een toevluchtsoord voor talrijke zeldzame vogelsoorten. Van ver zie je aan de horizon de donkere hellingen van de Vogezen verschijnen. De eerste lange klim brengt je naar de Donon met zijn Romeinse tempel en hier overschrijd je voor het eerst de 1000 m hoogtelijn. Je bent nu midden in de Vogezen.


Liverdun
en Nancy


Le Donon en uitzicht in de Vogezen

Col du Donon (Vogezen) -  Fesches-le-Châtel (Belfort)

Boekje: “Traversée du Massif des Vosges” (ref.502)
taal: Frans; de Nederlandse vertaling is verkrijgbaar via de GR 5 te lijf winkel
afstand: 260 km (alleen het GR5-gedeelte)

Na de markante Col du Donon met zijn Romeinse tempel volgt een stevige afdaling naar Schirmeck. Na het plaatsje – je kunt het verwachten in de Vogezen – ga je weer omhoog. Nog twee markante punten van de Midden-Vogezen worden aangedaan: de Champ de Feu (1075 m) met zijn oude uitkijktoren en de Mont Sainte-Odile, een klooster uit de 7de eeuw boven op een berg. De GR5 komt daarna aan de oostzijde van het gebergte uit bij het wijnstadje Barr. Tussen de wijngaarden door lopend kom je in Andlau met zijn vele oude huizen. Daarna draait de route weer de bergen in om via het kasteel Haut-Koeningsbourg het pittoreske plaatsje Ribeauvillé te bereiken. Vanaf hier gaat het verder over de toppen van de zuidelijke Vogezen, die "ballons" worden genoemd. Achtereenvolgens worden in het Regionaal Natuurpark de Grand Brézouard, de Hohneck, de Grand Ballon (met 1424 m de hoogste) en de Ballon d' Alsace bestegen. Lopend over de bergkammen (crêtes) waan je je op de top van de wereld.

In Giromagny laat je de Vogezen achter je en volgt een relatief vlak gebied met meren, kanalen en - onvermijdelijk - grote steden met veel industrie. Maar veel zul je van dit laatste niet van merken, want de wandeling zoekt de dorpjes op, waar de wasplaats nog het centrale punt is en de dorpelingen de vriendelijkheid zelve zijn. Een van die dorpjes is Fesches-le-Châtel.


Afdaling van de Hohneck en Le ballon d'Alsace

Fesches-le-Châtel (Belfort) – Nyon (Meer van Genève)

boekje: la Grande Traversée du Jura (Réf. 512)
taal: Frans
; de Nederlandse vertaling is verkrijgbaar via de GR 5 te lijf winkel
afstand:  280 km (alleen het GR5-gedeelte)

Fesches-le-Châtel ligt nog in nog in Territoire de Belfort, Frankrijk kleinste departement, gelegen tussen de gebergtes van de Vogezen en de Jura. Het duurt dus niet lang voor je het vlakke departement verlaat en de Jura voor je voeten ligt. In St.-Hippolyte bereik je voor het eerst de Doubs, de rivier die je nog een aantal dagen zult tegen komen. Als je in Goumois bent gaat de GR5 twee dagen lang de beboste, rotsige, vochtige en vrijwel onbewoonde rivierkloof volgen. Aan het einde van de twee dagen kom je bij de toeristische “Saut du Doubs”. Daarna gaat het bergop; grote boerderijen met houten fassades en enorme schouwen laten zien dat het hier in de winter erg koud en verlaten kan zijn.

Vóór Mouthe bereik je het hoogste routepunt ten noorden van de Alpen: de Mont d’Or op 1463 meter. Daarna wordt afgedaald naar de bron van de Doubs: bruisend komt een grote hoeveelheid water uit de rotswand te voorschijn. De volgende dagen laten dichte wouden en grazige bergweiden je een andere kant van de Jura zien. Bij la Cure steek je de Zwitserse grens over en begint een lange afdaling met mooie uitzichten, over oude Romeinse wegen, door bergweiden en vriendelijke en opgeruimde plaatsjes. Aan het einde er van ligt Nyon, aan het Meer van Geneve. Aan de overkant zijn bij helder weer de Alpen te zien. Ter inspiratie!


Kamperen te Cerneux
en het meer van Genève bij Nyon

Meer van Genève (Thonon-les-Bains/St. Gingolph) – Landry                  

boekje: du Léman à la Vanoise (Réf. 504)
taal: Frans
; de Nederlandse vertaling is verkrijgbaar via de GR 5 te lijf winkel
afstand: 206 km of 68 uur vanaf Thonon (voor het GR5-gedeelte)

Op de Col de Bise komen de twee routes vanaf het meer van Genève bij elkaar, de refuge Chalet de Bise is daarna een haast onvermijdelijke halteplaats. De GR5 gaat omlaag gaat het naar het dal van de Abondance om daarna weer omhoog te gaan over ruige paden, eerst wordt Zwitserland aangedaan alvorens af te dalen naar de toeristenplaats Samoëns.

Dan volgt een lange beklimming, door drooggevallen bergbeken, langs watervallen en over sneeuwvelden. Hoogtepunt, en voorlopig ook hoogste punt, is de Brévent.  Bij helder weer kijk je uit op het dal met Chamonix en aan de overkant zie je de overweldigende Mont-Blanc. Een adembenemend schouwspel. Een lange afdaling brengt je naar het dal van de Arve. Daarna gaat het natuurlijk weer omhoog, op naar de Col de la Croix du Bonhomme. Te beginnen met een smalle, hoge crête kom je door het bloemrijke massief van de Beaufortain, waarna je afdaalt naar Landry.

Landry - Modane

boekje: la Vanoise (Réf. 530)
taal: Frans; de Nederlandse vertaling is verkrijgbaar via de GR 5 te lijf winkel
afstand in tijd: 44 uur (voor het GR5-gedeelte)

Vanuit Landry – relatief laag gelegen aan de Isère - begin je aan een lange klim. Langs de Ponturin omhoog lopend kom je steeds verder de bergen in. Als je de Porte de Rosuel (bezoekerscentrum/refuge van het Nationaal Park van de Vanoise) voorbij bent en het autoverkeer niet verder het dal in kan, kom je eerst nog koeien en ezels tegen, later alleen nog marmotten en zelfs lammergieren. Col du Palet (met refuge) ligt op 2550 m. Na de col kom je op weg naar Val d’Isère in een gigantisch skigebied terecht. De GR5 volgend kom je na Val d’Isère over de Col de l’Iseran (2764 m!).

In het dal van de Arc blijf je over de rechter flank van het bergmassief lopen, ver van het lawaai van de grote weg en de drukke plaatsjes die in het dal liggen. Gelukkig vind je wel refuges op je pad. Om in Modane te komen moet je je wel overgeven aan een flinke afdaling!

Modane - Larche

boekje:  de la Maurienne à l’Ubaye (Réf. 531)
taal: Frans; de Nederlandse vertaling is verkrijgbaar via de GR 5 te lijf winkel
afstand 138 km of in tijd: 49 uur (voor het GR5-gedeelte)

Modane ligt in de Maurienne, een gebied dat de vallei van de Arc omvat, van bron tot monding in de Isère. We blijven niet in de Maurienne, maar klimmen in zuidelijke richting uit het dal naar de col de la Vallée Etroite. Dicht langs de Italiaanse grens vervolgen we onze route door machtige bergland­schappen. Via Plampinet en Montgenèvre komt de GR5 via de hoge Pont d’Asfeld Briançon binnen. Briançon heeft nog steeds een machtige vesting en is ook Frankrijks hoogst gelegen stad.

De GR5 gaat verder door het regionaal natuurpark van de Queyras, Chateau Queyras is het zichtbare middelpunt ervan. Enkele dalen en cols verder eindigt dit boekje in Larche, een oude grensplaats aan de weg naar Italië.     

Larche – Nice

boekje:  le Mercantour (Réf. 507)
taal: Frans; de Nederlandse vertaling is verkrijgbaar via de GR 5 te lijf winkel
afstand: 153 km; in tijd: 48 uur (voor het GR5-gedeelte)

Het laatste boekje begint in Larche. Meteen gaat het omhoog naar de Pas de la Cavale (2671 m). Door een desolaat, woest en stenig landschap gaat de GR5 naar Saint-dalmas en St.-Etiene-de-Tinée. Kleine, sfeervolle plaatsjes, waar de mediterrane invloed al voelbaar is. Een unieke overnachting vind je bij Vacherie de Roure, waar een om­gebouwde koeienstal als refuge dient. Geen stromend water en elektriciteit op deze afgelegen plek! De GR5 daalt af naar de grotere plaats St.-Sauveur-sur-Tinée en komt in het pittoreske St.-Dalmas-Valdeblore. Steeds verder gaat het zuidwaarts; het grootste deel van de route loopt door onbewoond gebied met mooie uitzichten, zig-zagpaadjes, oude militaire wegen en klauter- en glij­partijen over ezelspaadjes. Tot de laatste dag moet er geklommen worden. Maar als de Mont-Chauve bedongen is, gaat het definitief omlaag naar de stad Nice.

De GR5 eindigt officieel bij het Maison de l’Environnement (Milieu-informatiecentrum). Maar we zijn toch naar hier gekomen om tot aan de Middellandse Zee in te lopen? Doen dus …